Trong chiến lược phát triển của Đại học Quốc gia Hà Nội hướng tới mô hình đại học tinh hoa, phong trào Văn hóa đọc đã vượt ra khỏi khuôn khổ một hoạt động thi đua, trở thành nền tảng quan trọng của hệ sinh thái tri thức.
Là thư viện xếp hạng Top 1 Việt Nam và Top 50 trên tổng số hơn 3.900 thư viện số nội sinh toàn cầu theo bảng xếp hạng Webometrics (Tây Ban Nha), Trung tâm Thư viện và Tri thức số VNU-LIC giữ vai trò trung tâm, không chỉ phát động và lan tỏa văn hóa đọc mà còn kiến tạo hạ tầng công nghệ, phát triển học liệu số và từng bước xây dựng “Bộ não số VNU-LIC” – nền tảng tích hợp dữ liệu phục vụ đào tạo, nghiên cứu và quản trị đại học số.
TỔNG QUAN VÀ SỐ LIỆU
Giai đoạn 2021–2025 ghi nhận khoảng 16.000–17.000 bài dự thi, duy trì quy mô ổn định sau giai đoạn bùng nổ năm 2021.
Nổi bật là Trường Đại học Ngoại ngữ, ĐHQGHN (ULIS) với khoảng 6.626 bài và Trường THPT Chuyên Ngoại ngữ (CNN) khoảng 4.987 bài, chiếm 65–70% toàn hệ thống.
Các đơn vị tiếp theo gồm:
- Trường THCS Ngoại ngữ (~1.230)
- Trường ĐH Kinh tế UEB (~522)
- Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (~241)
- Trường Quốc tế (~209)
- Trường ĐH Luật (~174)
- Trường ĐH Công nghệ (~143)
- Trường THPT Khoa học giáo dục (~104)
- Trường ĐH Khoa học - Tự nhiên (~57)
- Trường ĐH Y Dược (~58)
Các đơn vị có mức tham gia hạn chế gồm:
- Trường Đại học Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật SIS (~41)
- Trường Quản trị Kinh doanh HSB (~25)
- Trường Đại học Việt Nhật VJU (~11)
- Trường THPT Chuyên KHXH&NV (~6)
Đánh giá:
Phong trào có xu hướng phát triển tích cực, chất lượng bài dự thi và số lượng giải thưởng tăng dần. Tuy nhiên, vẫn tồn tại sự chênh lệch lớn giữa các đơn vị. ULIS và CNN là những hình mẫu tiêu biểu khi gắn văn hóa đọc với hoạt động đào tạo, trong khi nhiều đơn vị khác vẫn tham gia ở mức phong trào, chưa hình thành hệ thống phát triển bền vững.
Kết luận và kiến nghị:
Trong giai đoạn tới, VNU-LIC cần tiếp tục đóng vai trò kiến trúc sư của hệ sinh thái tri thức số, chuyển phong trào đọc thành nền tảng dữ liệu và công nghệ phục vụ đào tạo số và nghiên cứu số. Các đơn vị cần học tập mô hình của ULIS, tích hợp hoạt động đọc vào chương trình đào tạo và khai thác hiệu quả học liệu số.
Khi “Bộ não số VNU-LIC” được hoàn thiện, văn hóa đọc sẽ không chỉ là thói quen học tập mà sẽ trở thành động lực cốt lõi cho quản trị và phát triển đại học tinh hoa VNU đến năm 2030.